Đây là một bức ảnh đen trắng quý giá được chụp vào tháng 7 năm 1948 tại Tây Ninh, ghi lại khoảnh khắc Đức Hộ Pháp Phạm Công Tắc của đạo Cao Đài trở về sau buổi lễ nửa đêm. Trong ảnh, Đức Hộ Pháp đang ngồi trên chiếc xe xích lô, trang phục theo nghi lễ Cao Đài với áo mão trang nghiêm, thể hiện vị thế của một vị chức sắc cao cấp trong tôn giáo này.
Bối cảnh lịch sử của bức ảnh này đặc biệt quan trọng khi đặt trong giai đoạn phát triển của đạo Cao Đài tại Việt Nam. Đức Hộ Pháp Phạm Công Tắc, với pháp danh Ái Dân và biệt hiệu Tây Sơn Đạo, là một trong những nhân vật then chốt trong việc xây dựng và phát triển đạo Cao Đài từ những năm 1920. Thánh địa Tây Ninh, nơi bức ảnh được chụp, là trung tâm hành chính và tôn giáo quan trọng nhất của đạo Cao Đài.
Về mặt bố cục, bức ảnh thể hiện sự tương phản rõ rệt giữa ánh sáng và bóng tối của khung cảnh đêm. Xung quanh có nhiều tín đồ trong trang phục áo dài trắng truyền thống đang đứng chầu. Đặc biệt, có một tín đồ trẻ đang cầm trống lớn, có thể là một phần của nghi lễ. Không khí trang nghiêm, thiêng liêng của buổi lễ được phản ánh qua thái độ cung kính của những người có mặt.
Bức ảnh không chỉ có giá trị tư liệu về mặt tôn giáo mà còn phản ánh một phần văn hóa, đời sống tín ngưỡng của người dân Nam Bộ vào giữa thế kỷ XX.
This is a rare black and white photograph taken in Tay Ninh in July 1948, capturing the moment when Ho Phap Pham Cong Tac of the Cao Dai religion returned after a midnight ceremony. In the photo, Ho Phap is seated in a cyclo, wearing ceremonial Cao Dai garb with formal robes and headdress, reflecting his position as a high-ranking dignitary in that religion.
The historical context of this photograph is particularly important when placed within the period of development of the Cao Dai religion in Vietnam. Ho Phap Pham Cong Tac, with the religious name Ai Dan and the alias Tay Son Dao, was one of the key figures in the establishment and development of the Cao Dai religion since the 1920s. The Holy Land of Tay Ninh, where the photo was taken, is the main administrative and religious center of the Cao Dai.
In terms of composition, the photograph shows a strong contrast between light and shadow in the night scene. Surrounding him are many followers dressed in traditional white Cao Dai robes. Of particular note is a young follower holding a large drum, possibly part of the ceremony. The solemn, sacred atmosphere of the ceremony is reflected in the respectful attitudes of those present.
The photograph not only has documentary value from a religious perspective, but also reflects the culture and religious life of the people of southern Vietnam in the mid-20th century.
